İçeriğe geç
yerbilim.app
Menü
DEM · çizgisellik · drenaj · 16.10.2026 · 6 dk

DEM'den çizgisellik ve drenaj ağı çıkarma

Eşyükselti, eğim ve akış birikimi tabanlı çizgisellik analizinde eşik seçimi ve yanlış pozitifler.

Çizgisellik nedir?

Çizgisellik, yüzeyde süreklilik gösteren doğrusal yapıların haritalanmasıdır. Fay, çatlak, damar ve litolojik sınırlar bu tür yapıların başlıcalarıdır. DEM üzerinde eğim kırılmaları ve drenaj ağı desenleri çizgisellik için ipucu verir.

Yöntemler tek başına jeolojik köken kanıtlamaz; yorum saha gözlemi ve jeofizik verilerle desteklenmelidir.

Akış birikimi ve eşik

Drenaj ağı, her hücrede yukarı havzadan gelen akış birikimi hesaplanarak çıkarılır. Belirli bir eşiğin üzerindeki hücreler kanal olarak sınıflandırılır. Eşik değeri büyüdükçe ağ seyrekleşir, küçüldükçe gürültü artar.

Eşik seçimi çözünürlüğe ve araziye bağlıdır; sabit bir değer tüm projelerde doğru sonuç vermez.

Yanlış pozitif kaynakları

Yol, tarım terası ve insan yapımı düzleştirmeler drenaj desenini bozar. DEM'in üretim yöntemi (fotogrametri, LiDAR, radar) ve gürültü seviyesi de çizgisellik yoğunluğunu etkiler.

Bu nedenle çizgisellik haritaları, uydu görüntüsü ve jeolojik harita ile çapraz kontrol edilmeden hedef skoruna doğrudan sokulmamalıdır.

Hedeflemede kullanım

Çizgisellik yoğunluğu ve kesişim alanları, alterasyon ve jeofizik anomalilerle birlikte değerlendirildiğinde hedef puanlamasına katkı sağlar. Ağırlıklar raporlanmalı ve sonuç belirsizlikle birlikte sunulmalıdır.

Manifestoda kullanılan eşik, pencere boyutu ve yazılım sürümü yer alır; böylece sonuç yeniden üretilebilir.

Sahanız için kapsam ön değerlendirmesi

Veri türleri, dosya hacmi ve hedef teslim tarihini paylaşın; kapsam yazılı olarak döner.

İlgili yazılar